Kategori: Makaleler

“Müstehaktır, Provizyon Alabilir Mi?” Psikolojik Bir Bakış İnsan davranışlarının karmaşıklığı, her zaman ilgimi çekmiştir. Çoğu zaman, başkalarının davranışlarını, özellikle de duygusal ya da bilişsel süreçlerin etkisi altında gelişen kararlarını anlamaya çalışırken, bir yandan da kendi içsel süreçlerimi sorgularım. Neden bazen başkalarının hatalarını kabul etmekte zorlanırız? Ya da birine karşı duyduğumuz öfke, aynı durumla karşılaştığımızda bizde bir tür haklılık duygusu yaratabilir mi? Bu yazıda, “müstehaktır” ifadesinin ardında yatan bilişsel, duygusal ve sosyal psikolojik süreçlere bir göz atacağım ve bu olguyu daha geniş bir perspektiften tartışacağım. Bireylerin, özellikle başkalarının davranışlarını değerlendirdiğinde “müstehak” olduklarını düşündüğü, buna bağlı olarak “provizyon alabileceklerini” hissettikleri durumlar psikolojik…

Mülkiye Rüştiyesi: Ortaokul mu? Felsefi Bir İnceleme Felsefe, yaşamın anlamını, değerlerini ve varoluşumuzu sorgulamak için bir araçtır. Bu sorgulama, günlük hayatımızın her alanına nüfuz edebilir; hatta bu yazıyı okurken bile zihnimizdeki soru işaretleri, bir düşünce akışını başlatabilir. Örneğin, bir okula giden bir çocuğun eğitim yolculuğunun ne kadarını doğru şekilde tanımlayabiliyoruz? Ortaokul dediğimizde, sadece yaşadığımız zaman diliminin bir kesiti mi karşımıza çıkıyor? Peki, Mülkiye Rüştiyesi gibi tarihî bir kurum, günümüz eğitim sisteminde ne anlam taşır? Ortaokul olarak mı nitelendirilmeli yoksa eğitimdeki toplumsal işlevi daha derin bir anlam mı içeriyor? Bu yazı, Mülkiye Rüştiyesi’nin “ortaokul” olarak adlandırılmasının ötesinde felsefi bir bakış açısıyla…

KOSGEB Yaş Sınırı Kaçtır? Kültürel Görelilik ve Kimlik Oluşumu Üzerine Antropolojik Bir Bakış Dünya üzerinde yaşadığımız toplumlar, birbirinden farklı kültürel yapılar ve değerlerle şekillenmiştir. Her kültür, kendine özgü ritüeller, semboller, akrabalık yapıları ve ekonomik sistemler geliştirmiştir. Bu çeşitlilik, insanların kimlik oluşumlarına ve toplumsal rollere nasıl yaklaştığını da derinden etkiler. Ancak bazen bu farklılıklar, evrensel bir norm arayışına dönüşür ve bu arayış, toplumların ekonomik ve sosyal sistemlerinde çeşitli kuralların ortaya çıkmasına neden olur. Türkiye’de de KOSGEB (Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı) gibi devlet destekli organizasyonlar, girişimciliği desteklemek amacıyla birtakım kurallar koymuş ve bu kurallar, kültürel bağlamda…

N Neyi Sembol Eder? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Kelimenin gücü, düşündüğümüzden çok daha fazlasını taşır. Her bir harf, her bir kelime, bir anlamın derinliklerine inmeyi, anlatıların çok katmanlı yapısını çözmeyi mümkün kılar. Edebiyat, bir anlamın yalnızca yüzeyini değil, bu anlamın altındaki tarihsel, kültürel ve bireysel katmanları da açığa çıkaran bir araçtır. Bu anlamların, sembollerle, metaforlarla, benzetmelerle pekiştirilmesi, edebi metinlerin evrensel dilinin oluşmasına katkı sağlar. Bu yazıda, “N” harfi üzerinden edebiyatın derinliklerine inmeye çalışacağız. Çünkü bazen bir harf, bir sembol, tüm bir dünyayı ve içindeki anlamları içinde barındırır. Peki, edebiyatın bir parçası olarak “N” harfi neyi sembol eder? “N” Harfi ve…

Vadi Çeşitleri: İnsan Davranışının Derinliklerinde Bir Yolculuk İnsan davranışları, her an değişen, karmaşık ve bazen öngörülemez bir doğaya sahiptir. Her birey, çevresiyle etkileşime girerken, bilinçli ve bilinçsiz düzeyde sayısız bilişsel ve duygusal süreçten geçer. Bu süreçleri anlamak, insan ruhunun haritasını çıkarmak gibidir. Peki, hepimiz, farkında olmadan bazen hangi yollara sapıyoruz? Bir vadiye doğru sürüklendiğimizde ne tür içsel dinamikler harekete geçer? İnsan zihninin derinliklerinde birçok farklı yol (veya vadi) bulunur. Bu yazıda, “kaç tane vadi çeşidi vardır?” sorusunu, psikolojik bir perspektiften, bilişsel, duygusal ve sosyal boyutlarla ele alacağız. Bilişsel Psikoloji ve Vadiler: Zihnin Yolu Bilişsel psikoloji, zihnimizin nasıl çalıştığını, düşüncelerimizi nasıl…

Akvaryum Balıkları Nasıl Ürer? Ekonomiyle Birleştirilmiş Analitik Bir Bakış Kaynakların kıt olduğu bir dünyada beslendikçe, biz insanlar her seferinde seçimler yapmak zorunda kalırız. Zamanımızı, paramızı, enerjimizi ve dikkatimizi nereye yatıracağımıza karar verirken, her bir seçim bir diğer olasılıktan vazgeçmemizi gerektirir. Bu gerçek, akvaryum balıklarının yaşam döngüsünü incelerken bile karşımıza çıkar: üreme davranışları yalnızca biyolojik bir süreç değildir, aynı zamanda sınırlı kaynak kullanımı, yatırım, risk ve fırsatların değerlendirilmesidir. Bu yazıda akvaryum balıkları nasıl ürer sorusunu ele alırken mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektiflerini harmanlayarak piyasa dinamikleri, bireysel karar mekanizmaları, kamu politikaları ve toplumsal refah boyutları üzerinden kapsamlı bir analiz yapacağız. Akvaryum…

Hikaye Yoluyla Anlatım Kaç Bölümden Oluşur? Hikaye anlatımı, bir sanat formu, bir kültür ve aynı zamanda bir yolculuk. Ancak, bu yolculuğun kaç bölümden oluştuğuna karar vermek, çoğu zaman yazara, anlatım tarzına ve tabii ki hikayenin içeriğine bağlı olarak değişir. Hikaye yoluyla anlatımın “bölüm” sayısı, tek bir yazarın yorumundan öte, okurla kurduğumuz bağlantının nasıl şekillendiğiyle ilgilidir. Ama işin aslına bakarsak, bu soru biraz da hikayenin kendisini nasıl gördüğümüzle ilgili; eğer ki hikaye bir yolculuksa, o yolculukta kaç durak var? Hikayenin Bölümleri: Sabır Mı, Akış Mı? Hikaye yoluyla anlatımda bölüm sayısını sorgulamak, aslında zaman zaman tıkanan bir düşünme alışkanlığının sonucu olabilir. Çünkü…

Yarım Damak Diş Nasıl Olur? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme Kendi içsel deneyimlerimi fark etmeye başladığımda, bir kavramın hem somut hem soyut yüzlerini düşünür oldum: yarım damak diş. Bu ifade ilk bakışta diş hekimliğine ait gibi görünse de, zihnimde bilişsel, duygusal ve sosyal süreçlerle ilişkilendirdiğim metaforik bir kavrama dönüştü. Nasıl ki yarım damak diş bir bütünlüğün eksik hissini yaratır, benzer şekilde zihnimizdeki “eksiklikler” de davranışlarımızı, duygularımızı ve ilişkilerimizi şekillendiriyor olabilir mi? Bu yazıda bu soruyu psikolojinin farklı boyutlarıyla ele alıyorum. Bilişsel Boyut: Zihnimizdeki Tamamlanmamışlık Algısı Bilişsel psikoloji, düşünce süreçlerimizin nasıl işlediğini inceler. İnsan beyni, eksik parçaları tamamlamaya eğilimlidir. Yarık bir görselde…

Terör Kuşu Neden Nesli Tükendi? Toplumsal ve Kültürel Bir İnceleme Bazen küçük bir kuş, nehir kenarında ya da ormanın derinliklerinde özgürce uçarken, bir bakıma bu özgürlüğü ve varlığı simgeler. Fakat bu kuşlardan biri, bir zamanlar var olan, fakat artık neredeyse unutulmuş bir tür: Terör kuşu. Bu isyan gibi bir kuşun neslinin tükenmesi, sadece ekolojik bir felaketten öte, toplumsal yapıları, kültürel normları ve güç ilişkilerini anlamamız için önemli bir ders sunar. Terör kuşunun kayboluşu, bireylerin ve toplulukların doğayla olan ilişkilerini, değer yargılarını ve çevreye karşı duydukları sorumluluğu sorgulatır. Peki, bu kuşun nesli neden tükendi? Çevresel, toplumsal ve kültürel faktörlerin etkileşimi ne…

Sertifika Süresi Doldu: Ne Yapmalıyım? Ekonomik Perspektiften Bir İnceleme Zaman, belki de en önemli kıt kaynağımızdır. Sertifika süresinin dolmuş olması, gündelik yaşamda karşımıza çıkan bir durumdur, ancak bu durum, sadece bireysel bir aksaklık olarak kalmaz; aynı zamanda mikroekonomik ve makroekonomik boyutlarda da bir dizi önemli soruyu gündeme getirir. Sertifikaların süresi, özellikle iş dünyasında, eğitimde ve meslek hayatında belirli gereksinimleri karşılamak için önemlidir. Ancak sertifikaların süresinin dolması, bir fırsat maliyeti yaratır, kişisel ve toplumsal refahı etkiler ve ekonomik dengesizliklere yol açabilir. Peki, sertifika süresi dolduğunda ne yapılmalıdır? Mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden bu durumu analiz etmek, bireysel ve toplumsal sonuçları…