Kategori: Makaleler

Güç, devletin ve toplumun temel taşlarını oluşturan dinamiklerden biridir. Her toplum, iktidarın nasıl dağıtılacağını, kimlerin yöneteceğini ve bu yönetimin ne kadar meşru olacağını sorgular. Bu sorgulamalar, her dönemde toplumları farklı yönlere çekerken, kurumsal yapılar ve ideolojiler de bu dinamiklere etki eder. Toplumsal düzeni belirleyen bu faktörler, siyasal uygulamaların temelinde yer alır. Birçok toplumsal süreç, devletin veya devlet dışı aktörlerin belirli bir yönelim ya da hedef doğrultusunda kaynak aktarımlarını nasıl yönettikleriyle ilgilidir. Bu tür süreçlerden birisi de “virman talimatı”dır. Peki, virman talimatı ne anlama gelir ve siyaset bilimi açısından nasıl okunabilir? Virman Talimatı: Kavramsal Bir Çerçeve Virman talimatı, aslında ekonomi ve…

Tecahülüarif: Anlatının Derinliklerinde Maskelerin Ardında Kelimeler, insan ruhunun derinliklerine inen bir yolculuğun araçlarıdır. Bir anlamdan diğerine geçiş, duyguların ve düşüncelerin dantel gibi örülmesi, sadece bir hikâyeyi anlatmakla kalmaz, aynı zamanda okuyucunun dünyayı algılayış biçimini de dönüştürür. Edebiyatın gücü, metinlerin sunduğu katmanlarda yatar; her okuduğumuz cümlede, her bir sözcükte bir başka evren açılabilir. İşte bu noktada “tecahülüarif” devreye girer. İnsanlar, zaman zaman bilerek bilmediklerini gösterir, maskeler takarak iç dünyalarına dair ipuçları sunar. Peki, tecahülüarif nedir? Bu edebi kavram, metinlerde nasıl işler? Anlatıcılar ve karakterler, bu terimi nasıl kullanarak dünyalarına anlam katmaya çalışırlar? Bu yazıda, tecahülüarif kavramını farklı metinler, türler ve karakterler…

Sararmış Diş Plağı Nasıl Temizlenir? Kültürel Görelilik ve Toplumsal Pratikler Üzerine Bir Keşif Diş sağlığı, sadece bir sağlık meselesi olmanın ötesinde, kültürler arası bir sembolizme de sahiptir. Bazı toplumlarda beyaz ve sağlıklı dişler, bireyin sosyal statüsünü, hijyen anlayışını ve bazen de kimliğini yansıtır. Ancak sararmış diş plağının nasıl temizleneceği sorusu, sadece tıbbi bir konu olmanın ötesine geçer. Bu yazıda, sararmış diş plağının temizlenmesi sürecini antropolojik bir perspektifle ele alacağız ve diş bakımını çevreleyen ritüeller, semboller, kimlik oluşturma süreçleri, ekonomik sistemler ve toplumsal normlarla nasıl şekillendiğine dair bir keşfe çıkacağız. Diğer Kültürlerde Diş Sağlığı ve Temizliği: Bir Toplumsal Ritüel Diş bakımına…

Sam Nedir ve Ne İşe Yarar? Bir Siyasi Analiz Toplumlar, tarih boyunca belirli güç dinamikleri ve sosyal düzenler etrafında şekillenmiş, bireylerin bir arada yaşamlarını sürdürebilmeleri için çeşitli ideolojiler ve kurumlar oluşturmuşlardır. Bu kurumlar, genellikle toplumsal hayatı düzenleyen, toplumu bir arada tutmaya çalışan ve gücü belirli noktalarda toplayan mekanizmalar olarak işlev görür. Bu yazıda, sosyal yapıları ve güç ilişkilerini anlamak için önemli bir kavram olan SAM’ın ne olduğunu ve toplumsal düzenin neresine oturduğunu tartışacağız. Sam, tam olarak bir kavram ya da fenomen olarak tanımlanabilirken, üzerine yapılacak bu derinlemesine siyasal analizin başlangıcında, daha çok toplumsal ve siyasi yapıları anlamada nasıl bir işlev…

Mustafa Kemal Ne Zaman Hareket Ordusu Kurmay Başkanı Oldu? Ekonomi Perspektifinden Bir İnceleme Ekonomi, yalnızca para ve üretimle ilgili değildir; aynı zamanda kaynakların kıtlığı ve bu kıtlık karşısında alınan kararların sonuçlarıyla da ilgilidir. Her ekonomik karar, bir tür seçimdir ve her seçim, belirli fırsatlar yaratırken diğer fırsatları kaybettirir. Bu bağlamda, tarihsel olaylar da birer ekonomik seçimlerdir. 1919 yılında, Mustafa Kemal Paşa’nın Hareket Ordusu Kurmay Başkanı olarak atanması, yalnızca askeri bir hamle değil, aynı zamanda bir ekonomik strateji ve kaynak yönetimi kararının yansımasıdır. Mustafa Kemal’in Hareket Ordusu Kurmay Başkanı olarak atanmasının ekonomik arka planını daha iyi anlayabilmek için, mikroekonomi, makroekonomi ve…

1 Kiloya Kaç Ceviz Girer? Toplumsal Cinsiyet ve Sosyal Adalet Açısından Bir Bakış İstanbul’un karmaşasında, her gün çeşitli insan tiplerini gözlemliyorum. Her birinin kendine özgü hikayeleri, yaşam tarzları ve hatta cevizle olan ilişkileri var. Evet, doğru okudunuz: Ceviz! 1 kiloya kaç ceviz girer sorusu, aslında toplumun çeşitliliği ve eşitsizliği üzerine düşündüren bir metafor olabilir. Belki de bu soruyu ciddiye almak, derinlemesine düşündüğümüz ve her gün yaşadığımız eşitsizlikleri gözler önüne seriyor. Sokakta, toplu taşımada, ofiste ya da bir sosyal etkinlikte karşılaştığım insanları gözlemlerken, bazen sorular aklıma takılıyor: “Gerçekten herkesin eşit şartlarda yaşaması mümkün mü?” “1 kiloya kaç ceviz girer?” sorusunu, toplumsal…

Mazin Adam: Toplumsal Yapılar, İktidar ve Demokrasi Üzerine Bir Analiz “Mazin adam” kavramı, Türkçede pek yaygın olmayan ancak oldukça derin anlamlar taşıyan bir ifadedir. Bu terim, genellikle tarihsel ya da toplumsal bağlamda geçmişteki büyük güçlere, savaşçılara ya da kaybolmuş zaferlere olan özlemi simgeler. Ancak, bu kavram yalnızca geçmişle ilişkilendirilebilecek bir anlam taşımıyor. Bugün, “mazin adam”ı toplumsal yapılar, güç ilişkileri ve iktidar mücadeleleriyle ilişkilendirmek, kültürel ve siyasi çerçevede çok daha geniş bir tartışmaya kapı aralar. Peki, bu kavram modern toplumdaki siyasal yapılar ve ideolojilerle nasıl ilişkilidir? Mazin adam figürü, toplumsal normların ve iktidar yapılarını sorgulamak için iyi bir kavram olabilir. Hem…

Marmara Denizi: Edebiyatın Derinliklerinde Bir Anlatı Bir denizin derinliklerine bakmak, insana yalnızca suyun altında yatan ölçüleri değil, aynı zamanda geçmişin ve geleceğin yansımasını da gösterir. Marmara Denizi, sadece coğrafyanın değil, aynı zamanda insan ruhunun da bir yansımasıdır. Her dalgası, her kıyısındaki taş, her mevsim değişimi, bir zamanlar yazılmış olan ya da yazılacak olan tüm hikâyelerin izlerini taşır. Bir deniz, bir metin gibidir; her bir dalga, her bir kıyı, her bir küçük adacık birer semboldür. Marmara Denizi, yalnızca bir su kütlesi değil, onun etrafında şekillenen anlatıların, yaşamların ve tarihlerin bir araya geldiği bir metin olarak düşünülebilir. Marmara Denizi’nin ortalama derinliği ise…

Alakart Giriş: Ekonominin Kıtasal Dönüşümü Kaynaklar kıttır, bu yüzden seçim yapmak zorundayız. Hayat, bir dizi seçimden ibarettir ve her seçim bir fırsat maliyeti taşır. Ekonomi, bu fırsat maliyetleri üzerine inşa edilen bir bilimdir; her ekonomik karar, bir diğerine göre daha yüksek değer taşıyan bir tercihe dayanır. Bu bağlamda, “alakart giriş” kavramı da daha geniş ekonomik bir çerçevede yer alır: Seçimlerin, kaynakların, fırsatların ve nihayetinde bireysel ve toplumsal refahın nasıl şekillendiği üzerine derin bir anlam taşır. Alakart menülerin yemek sektöründe nasıl seçenekler sunduğuna dair bildiğimiz şeyi, ekonomiye de uyguladığınızda, yalnızca bir ürün veya hizmetin değil, aynı zamanda fırsatların da bireyler tarafından…

Tıp Okuduktan Sonra Asker Olunur Mu? Ekonomi Perspektifinden Bir Değerlendirme Hayat, seçimlerle şekillenir ve her seçim, bir fırsat maliyeti içerir. Kıt kaynaklar dünyasında, her birey ve toplum, tercihler yaparak kaynaklarını en verimli şekilde kullanmaya çalışır. Bir tıp öğrencisinin kariyerini tamamladıktan sonra, askerlik gibi tamamen farklı bir alana yönelmesi de tam olarak bu tür bir seçimi temsil eder. Bu yazıda, “Tıp okuduktan sonra asker olunur mu?” sorusunu ekonomi perspektifinden detaylıca ele alacağız. Bu soruya sadece bireysel bir karar olarak yaklaşmakla kalmayacak, aynı zamanda bu tür bir tercihin mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi açısından nasıl şekillendiğini inceleyeceğiz. Kaynakların kıt olduğu bir dünyada,…