Bilgi Molası Yazılar

63’ün Kaç Çarpanı Vardır? Ekonomi Perspektifinden Kıtlık, Seçim ve Değer Dağılımı Kaynakların Sınırlılığı Üzerine Düşünsel Bir Giriş İnsan davranışlarını anlamaya çalışan her yaklaşım, eninde sonunda aynı temel gerçeğe çarpar: kaynaklar sınırlıdır, seçimler sonsuzdur ve her seçim bir başka ihtimalin terk edilmesi anlamına gelir. Matematikte bir sayının çarpanlarını aramak bile aslında bu kıtlık gerçeğinin soyut bir yansımasıdır. 63 sayısının kaç çarpanı olduğunu düşünmek, yalnızca aritmetik bir egzersiz değil; aynı zamanda değerlerin nasıl bölündüğünü, nasıl paylaştırıldığını ve hangi kombinasyonların “verimli” kabul edildiğini anlamaya yönelik bir modeldir. 63 sayısı asal çarpanlarına ayrıldığında 3² × 7 yapısına ulaşılır ve bu yapı bize toplamda 6…

Duran Şatıroğlu kimdir? Toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden bir değerlendirme Duran Şatıroğlu kimdir? sorusu, yalnızca bir kişinin hayat hikâyesini öğrenme isteği olarak görülmemeli. Bir ismin toplumdaki karşılığını anlamak; o kişinin temsil ettiği değerleri, görünürlüğünü, sosyal ilişkilerini ve farklı gruplar üzerindeki olası etkilerini de düşünmeyi gerektirir. Günümüzde herhangi bir kişi, sanatçı, kamuya mal olmuş isim ya da toplumsal figür hakkında konuşurken yalnızca başarılarına değil, içinde bulunduğu toplumsal yapıya nasıl temas ettiğine de bakmak gerekiyor. İstanbul’da yaşayan 29 yaşında biri olarak sivil toplum alanında çalışırken en çok dikkatimi çeken şeylerden biri, insanların hayatlarının yalnızca bireysel tercihlerden oluşmadığı gerçeği. Bir kişinin…

1 Tane SO3 Kaç Gramdır? Kimyanın Küçük Ama Merak Uyandıran Hesabı İzmir’de sabah kahvesini eline alıp “Bugün hayatımı düzene sokacağım” diyen ama beş dakika sonra telefonda gereksiz videolara dalan biriyseniz, yalnız değilsiniz. Ben de zaman zaman böyleyim. Plan yaparım, liste çıkarırım, hatta bazen listenin başına “listeyi düzenle” diye madde bile koyarım. Sonra o liste bana bakar, ben ona bakarım. Ama işin ilginç tarafı şu: Hayatta bazen en küçük şeyler bile büyük merak uyandırabiliyor. Mesela bir gün arkadaş ortamında konu döndü dolaştı ve biri gayet ciddi bir şekilde sordu: “Bir tane SO3 kaç gramdır?” Masada bir sessizlik oldu. Herkes birbirine baktı.…

Kök İçindeki Sayılar Çarpılır Mı? Bir Matematik Sorusu, Bir İzmir Macerası ve Biraz Fazla Düşünen Ben İzmir’de yaşayan 25 yaşında biri olarak hayatımın büyük bir kısmını iki şey arasında geçiriyorum: İnsanları güldürmek ve kendi kendime gereğinden fazla düşünmek. Dışarıdan bakınca “Abi bunu da mı düşünüyorsun?” dedirtecek kadar rahat bir tip gibi görünürüm. Arkadaş grubunda en saçma anda espri patlatan kişi genelde benimdir. Ama gece yatağa girince beynim küçük bir muhasebe bürosuna dönüşür. Mesela geçen gün arkadaşlarla Kordon’da otururken konu bir anda matematiğe geldi. Normal insanlarda bu nasıl olur bilmiyorum ama bizim ekipte sohbet bazen “Deniz bugün çok güzel” cümlesinden “Acaba…

Bu yazıda Basakozalit ekibiyle birlikte Darbe sonrası ayak şişliğine ne iyi gelir konusunu adım adım keşfedeceğiz. Darbe Sonrası Ayak Şişliğine Ne İyi Gelir? Kültürlerarası Bir Antropolojik Bakış Farklı coğrafyalarda insanların bedenlerini nasıl anladığını, acıyı nasıl yorumladığını ve iyileşme süreçlerini nasıl anlamlandırdığını keşfetmek her zaman büyüleyici olmuştur. Bir dağ köyünde yaşlı bir kadının torununa uyguladığı geleneksel masajdan, büyük bir şehirde bir eczaneden alınan soğuk kompres ürününe kadar uzanan geniş yelpaze, aslında yalnızca sağlık uygulamalarını değil, insanların bedenleriyle kurduğu ilişkiyi de anlatır. Bir ayağın darbe sonrası şişmesi, ilk bakışta yalnızca fiziksel bir durum gibi görünse de, farklı toplumlarda bu deneyimin nasıl yorumlandığına…

Merhaba Basakozalit ziyaretçileri! Günümüzün konusu: “Kurumsal kimlik neden önemlidir”. Hazırsanız başlayalım! Kurumsal Kimlik Neden Önemlidir? Bir Markanın Kalbini Aradığım O Gün Kayseri’de yaşadığım küçük ama benim için büyük anlam taşıyan bir günü hâlâ unutamıyorum. O gün yine her zamanki gibi odamın köşesinde duran eski defterime birkaç satır yazmıştım. Günlük tutmak benim için sadece yaşadıklarımı kaydetmek değil, içimde biriken duyguları dışarı bırakmak anlamına geliyor. Bazen bir mutluluğu, bazen bir kırgınlığı, bazen de nedenini tam anlayamadığım bir huzursuzluğu o sayfalara bırakıyorum. 25 yaşındayım ve bazen hayatın küçük detaylarının aslında büyük dersler verdiğine inanıyorum. O gün yaşadığım olay da bana kurumsal kimliğin sadece…

Korunması bıraktıktan kaç ay sonra gebe kalır? Korunması bıraktıktan kaç ay sonra gebe kalır? sorusu, yalnızca biyolojik bir süreçle ilgili değil; aynı zamanda hayatın yönünü, planları, ilişkileri ve hatta insanın kendi geleceğe bakışını değiştiren çok katmanlı bir mesele gibi geliyor. Ankara’da yaşayan 28 yaşında biri olarak düşündüğümde, bu konu sadece “ne zaman olur?” sorusuyla sınırlı kalmıyor. Daha çok “hazır mıyım?”, “gelecek nasıl şekillenir?” ve “hayat planım buna nasıl uyum sağlar?” gibi soruların kapısını aralıyor. Bir yandan şehir hayatının hızlı temposu, iş hedefleri ve kişisel gelişim planları varken; diğer yandan biyolojik gerçeklerin kendi akışında ilerlemesi… Bu ikisi arasında sıkışmış gibi hissetmek…

Basakozalit olarak her zaman olduğu gibi, bu kez “Haber girişine ne denir” konusunda sizin yanınızdayız. Haber Girişine Ne Denir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Değerlendirme Haber yazımı, basının en temel unsurlarından biridir. Ancak, haberin nasıl sunulduğu, toplumda nasıl algılandığı ve hangi açıdan verildiği, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektiflerinden oldukça önemli bir konudur. Sokakta, işyerinde ya da toplu taşımada karşılaştığımız gündelik yaşam, bu konuları doğrudan etkileyen unsurlar barındırıyor. Haber girişine ne denir? sorusu, işte bu bağlamda, yalnızca basit bir ifade değil; toplumun farklı gruplarına nasıl seslendiğimizi, kimleri görünür kıldığımızı ve kimleri görmezden geldiğimizi gösteren bir ölçüt…

Basakozalit okurları için hazırlanan bu içerikte 6 oktav ses kimde var ile ilgili temel noktaları ele alıyoruz. 6 Oktav Ses Kimde Var? Ses Gücünden İktidar Yapılarına Uzanan Siyasal Bir Okuma Sesin sınırları, toplumun sınırları ve görünmeyen iktidar ilişkileri Bir toplumda hangi seslerin duyulduğu, hangi seslerin bastırıldığı ve hangi seslerin tarihe geçtiği yalnızca kültürel bir mesele değildir. İnsanlık tarihi boyunca ses; ikna etmenin, örgütlenmenin, itiraz etmenin ve güç kurmanın araçlarından biri olmuştur. Bir şarkıcının olağanüstü geniş bir ses aralığına sahip olması nasıl teknik bir üstünlük yaratıyorsa, siyasal alanda da bazı aktörlerin daha geniş bir etki alanına sahip olması benzer bir güç…

Süphan Dağı Dünyada Kaçıncı Sırada? Ekonominin Kıt Kaynaklar Perspektifinden Bir Dağın Değeri Bir dağın yüksekliğine bakarken aslında yalnızca metreleri ölçmeyiz. İnsan zihni, sınırlı kaynaklarla sürekli seçim yapmak zorundadır: Hangi bölgeye yatırım yapılacak, hangi doğal alan korunacak, hangi ekonomik faaliyet desteklenecek? Bir dağın zirvesi fiziksel olarak değişmese bile ona verdiğimiz ekonomik ve toplumsal değer zaman içinde değişebilir. Çünkü kaynaklar sınırsız değildir; zaman, para, emek ve doğal sermaye arasında her karar bir başka seçeneğin vazgeçilmesi anlamına gelir. Süphan Dağı da bu açıdan yalnızca 4.058 metre yüksekliğe sahip volkanik bir kütle değildir. Aynı zamanda turizm potansiyeli, bölgesel kalkınma fırsatları, tarımsal etkileri, doğal kaynak…